Vaarbewijs oefenen

Motorkennis en elektriciteit oefenen

Accu's en elektriciteit, de dieselmotor, oliedruk en koelwater: wat je moet weten om storingen te voorkomen en te herkennen.

10 gratis oefenvragen voor het Klein Vaarbewijs 1, met het antwoord, de uitleg en het wetsartikel. Tik een antwoord aan om het na te kijken.

1. 1. Wat is kenmerkend voor een open koelsysteem?

   1. De koelvloeistof loopt door buizen buiten de romp of door een bun in het schip
   2. De koelvloeistof wordt gekoeld in een warmtewisselaar door buitenboordwater
   3. De motor wordt door lucht gekoeld met een ventilator op de krukas
   4. Er stroomt buitenboordwater door de motor zelf, in plaats van schone koelvloeistof
   Toon antwoord

   Antwoord: D. Er stroomt buitenboordwater door de motor zelf, in plaats van schone koelvloeistof

   De afbakening beschrijft het open systeem als 'vuil buitenboordwater in plaats van schone koelvloeistof door de motor'. Dat is meteen het nadeel: zand, slib, zout en aangroei komen in het motorblok en de motor kan niet op een hoge, gunstige temperatuur draaien. Bij een gecombineerd systeem loopt er wel koelvloeistof door de motor, die op zijn beurt door buitenboordwater in een warmtewisselaar wordt gekoeld; bij een gesloten systeem gebeurt dat in een bun of in buizen buitenboord.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis

2. 2. Waarom is een open koelsysteem gevoelig voor vorst?

   1. De koelvloeistof verliest bij vorst zijn smerende werking, zodat de waterpomp droogloopt
   2. De thermostaat blijft bij vorst dicht staan, zodat de motor bij de start te heet wordt
   3. Er staat gewoon buitenboordwater in de motor, dat bij vorst bevriest en het blok kan doen scheuren
   4. De impeller wordt bij vorst hard en scheurt bij de eerste start van het seizoen
   Toon antwoord

   Antwoord: C. Er staat gewoon buitenboordwater in de motor, dat bij vorst bevriest en het blok kan doen scheuren

   De afbakening noemt bij alle drie de koelsystemen 'maatregelen bij vorst'. Bij een open systeem staat er buitenboordwater zonder antivries in de motor; dat zet bij bevriezen uit en kan het blok, de koppakking of de warmtewisselaar splijten. De maatregel is daarom aftappen. Bij een gesloten of gecombineerd systeem zit er antivries in de gesloten kringloop, maar het buitenboordwatergedeelte moet nog steeds worden afgetapt.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis

3. 3. Waarom moet u tijdens de vaart de koelwaterstraal bij de uitlaat controleren?

   1. Omdat de kleur van de straal de conditie van de olie aangeeft en u zo een lekkende koeler ontdekt
   2. Omdat de straal het uitlaatgeluid dempt en het wegvallen ervan tot geluidhinder voor de omgeving leidt
   3. Omdat de straal aangeeft hoeveel brandstof u verbruikt en dus hoe ver u met de tank nog kunt varen
   4. Omdat het wegvallen van de straal betekent dat er geen koelwater meer rondgaat, vaak door een kapotte impeller of een verstopte inlaat
   Toon antwoord

   Antwoord: D. Omdat het wegvallen van de straal betekent dat er geen koelwater meer rondgaat, vaak door een kapotte impeller of een verstopte inlaat

   De afbakening noemt bij de controles tijdens de vaart uitdrukkelijk 'controle koelwaterstraal' en daarnaast de koelwatertemperatuur op meter of lamp. De straal is de snelste waarschuwing die u heeft: valt hij weg, dan draait er geen water rond en loopt de temperatuur binnen minuten op. De twee gebruikelijke oorzaken zijn een drooggelopen of versleten impeller en een verstopte buitenboordinlaat of wierbak. De temperatuurmeter reageert later dan uw oog.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

4. 4. Wat is de belangrijkste preventieve maatregel voor de koelwaterpomp?

   1. De impeller op tijd vervangen, want die is van rubber en slijt of scheurt
   2. De pomp jaarlijks doorspuiten met zoet water tegen zout en kalk
   3. De pomp smeren met motorolie, zodat de impeller soepel blijft
   4. De pomp na elke vaart demonteren en drogen tegen corrosie
   Toon antwoord

   Antwoord: A. De impeller op tijd vervangen, want die is van rubber en slijt of scheurt

   De afbakening noemt bij de koelwaterpomp één punt: preventief onderhoud en de impeller. De impeller is een rubberen waaier met flexibele vinnen die alleen mag draaien terwijl er water door de pomp gaat; droog draaien, ook maar even, verhardt en scheurt de vinnen. Losgeraakte stukjes rubber verstoppen bovendien de warmtewisselaar verderop. Daarom is de impeller een onderdeel dat u vervangt vóórdat hij stukgaat, en houdt u een reserve aan boord.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

5. 5. Wat doet de keerkoppeling?

   1. Zij regelt het toerental van de motor en houdt dat bij wisselende belasting van de schroef constant
   2. Zij zorgt voor de smering van de schroefas en houdt het vetkoord in de gland onder druk
   3. Zij keert de draairichting van de schroefas, zet de schroef vrij, en zorgt voor reductie tussen motortoerental en astoerental
   4. Zij koppelt de dynamo aan de motor, zodat de accu's tijdens het varen worden geladen
   Toon antwoord

   Antwoord: C. Zij keert de draairichting van de schroefas, zet de schroef vrij, en zorgt voor reductie tussen motortoerental en astoerental

   De afbakening noemt bij de keerkoppeling drie punten: keren van de draairichting en vrij zetten van de schroef, reductie van het toerental van motor naar schroefas, en het oliepeil. Vrij zetten, dus de neutrale stand, is functioneel het belangrijkst: de motor kan dan draaien zonder dat het schip vaart maakt. De reductie zorgt dat de schroef langzamer draait dan de motor, want een grote schroef die langzaam draait werkt efficiënter.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis

6. 6. Wat betekent een sterk blauwe uitlaatgaskleur bij een dieselmotor?

   1. De motor krijgt te weinig lucht
   2. De brandstof is vervuild met water
   3. Het koelwater is te koud
   4. De motor verbrandt smeerolie
   Toon antwoord

   Antwoord: D. De motor verbrandt smeerolie

   De afbakening noemt bij de controles tijdens de vaart 'uitlaatgas: indicatie kleur'. Blauwe rook wijst op meeverbrandende smeerolie, bijvoorbeeld door versleten zuigerveren of kleppengeleiders. Zwarte rook wijst op onvolledige verbranding door te weinig lucht of te veel brandstof, en witte rook op water of onverbrande brandstof. De kleur is dus een eerste diagnose die u onder het varen gratis krijgt.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

7. 7. De smeeroliedruk van uw dieselmotor valt tijdens de vaart weg. Wat doet u?

   1. Olie bijvullen terwijl de motor draait
   2. Het toerental verhogen zodat de oliepomp meer levert
   3. Het toerental verlagen en doorvaren tot de eerste haven
   4. De motor onmiddellijk stoppen en pas na onderzoek opnieuw starten
   Toon antwoord

   Antwoord: D. De motor onmiddellijk stoppen en pas na onderzoek opnieuw starten

   De afbakening noemt bij de controles tijdens de vaart de smeeroliedruk op meter of lamp, en bij de controles vóór vertrek de gevolgen van te hoge of te lage druk. Zonder oliedruk draaien de lagers metaal op metaal en is een motor binnen enkele tientallen seconden onherstelbaar beschadigd. De enige juiste reactie is direct stoppen; doorvaren op laag toerental verlengt de schade alleen. Meer toeren maken is het slechtste van alles.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

8. 8. Wat kan een te hoog smeeroliepeil veroorzaken?

   1. Het teveel aan olie wordt de cilinders in geperst en verbrandt, met blauwe rook en schade aan de motor
   2. Er kan geen olie meer worden bijgevuld zonder eerst het carter helemaal af te tappen
   3. De motor wordt te koud, omdat de grotere hoeveelheid olie de warmte te snel afvoert
   4. De oliedruk valt weg, zodat de lagers drooglopen en de motor vastloopt
   Toon antwoord

   Antwoord: A. Het teveel aan olie wordt de cilinders in geperst en verbrandt, met blauwe rook en schade aan de motor

   De afbakening noemt bij het smeeroliesysteem uitdrukkelijk 'gevolgen van te hoog of te laag peil'. Bij een te hoog peil wordt de oliedruk te hoog en wordt het teveel aan olie langs de zuigers de cilinders in geperst, waar het verbrandt: u ziet blauwe rook uit de uitlaat en de motor kan schade oplopen. Meer is dus niet beter; u vult bij tot het merkteken op de peilstok en niet verder.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

9. 9. De laadcontrolelamp gaat tijdens de vaart branden. Wat is de meest waarschijnlijke oorzaak?

   1. De brandstoffilter is verstopt en de motor loopt onregelmatig
   2. De aandrijfsnaar van de dynamo is gebroken of slipt
   3. Het koelwater is te warm en de dynamo raakt oververhit
   4. De accu is volledig geladen en de dynamo schakelt uit
   Toon antwoord

   Antwoord: B. De aandrijfsnaar van de dynamo is gebroken of slipt

   De afbakening noemt bij de aandrijfsnaar drie punten: snaarspanning, snaarslijtage en de laadcontrolelamp. Diezelfde snaar drijft bij veel motoren zowel de dynamo als de koelwaterpomp aan; breekt hij, dan stopt niet alleen het laden maar vaak ook de koeling. De brandende lamp is dus een waarschuwing die u meteen serieus moet nemen en niet alleen als een accuprobleem mag lezen.

   Bron: Afbakening B 1.1 Basis motorkennis, Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen

10. 10. Wat controleert u vóór vertrek aan het koelsysteem?

    1. Alleen of de motor start en het koelwater na een minuut uit de uitlaat komt
    2. Alleen het oliepeil van de keerkoppeling en het peil van de koelvloeistof
    3. De buitenboordkraan open, de wierbak schoon, het koelvloeistofniveau en de waterzak
    4. Alleen de temperatuurmeter, want die waarschuwt vanzelf als er iets mis is
    Toon antwoord

    Antwoord: C. De buitenboordkraan open, de wierbak schoon, het koelvloeistofniveau en de waterzak

    De afbakening somt bij de controles vóór vertrek voor de koelsystemen precies deze punten op: buitenboordkraan en wierbak, koelvloeistofniveau, en waterzak. De buitenboordkraan wordt het vaakst vergeten, juist doordat hij bij het afmeren gesloten is; start u met een dichte kraan, dan loopt de impeller droog en is hij binnen een minuut kapot. De wierbak is het filter dat wier en plastic tegenhoudt vóór het de pomp bereikt.

    Bron: Afbakening B 1.2 De behandeling van de voortstuwingswerktuigen, Afbakening B 1.1 Basis motorkennis

Verder oefenen: gratis proeftoets · alle onderwerpen